BATMANA YENİ RAFİNERİ DÜŞÜNÜRMÜSÜNÜZ?

Buna paralel olarak son dönemde haklı olarak öne çıkan anlayışa göre katma değer oranı yüksek olan ürünlere yönelmemiz en sağlıklı ve mantıklı olanı.

Hal böyle olunca bizimde elimizdeki kaynakları en iyi şekilde değerlendirmek gibi bir gayemiz olmalı? Batman olarak sahip olduğumuz en değerli kaynaklarımızdan ikisini hatırlatmakta fayda var. Bunlardan birincisi Petrol ikincisi ise su. İlimiz su ve petrol rezervleri açısından zengin. Yani dışarıya muhtaç değiliz. Suyu hem kişisel tüketimde hem de tarımsal alanda kullanmamız en mantıklısı şimdiye kadar yapılan çalışmalar iyi gidiyor daha iyi hale getirilmesi gerektiği açık. Bu konuda detaylı bir çalışma yapılması gerekiyor. Diğer zenginlik kaynağımız ise petrol. Batı Raman bölgesi başta olmak üzere Batmanda petrol rezervimiz fena değil. Batı Raman petrol sahası, Türkiye'nin en büyük ve en verimli sahalarından biri olup, 2026 yılı itibarıyla yüksek rezerv potansiyeliyle üretime devam etmektedir. Şubat 2026 itibarıyla TPAO'nun Batman Bölge Müdürlüğü sorumluluğundaki sahalarda (Batı Raman dahil) günlük toplam üretim 35.000 varilin üzerine çıkmıştır. Batı Raman petrol sahası hakkındaki güncel veriler:

Toplam Rezerv: Sahada yaklaşık 1,85 milyar varil (yaklaşık 252 milyon ton) yerinde petrol rezervi bulunmaktadır.

Günlük Üretim: 2007-2025 yılları verilerine göre saha, yaklaşık 300-400 kuyu ile günlük ortalama 6.500 ila 7.500 varil/gün civarında ağır ham petrol üretmektedir.

Önemi: Türkiye'nin en büyük petrol sahası .

1940’lı yıllarda petrolün bulunması ile birlikte önce meymuniye boğazından küçük bir rafineri daha 1955 tarihinde de şimdi kent merkezinde kalan Tüpraş Batman rafinerisi kurulmuştur. Bu rafineri ülkemizin ilk kurulan rafinerisi ünvanını da taşımaktadır.330 bin ton/yıl kapasite ile kurulan rafinerinin şu andaki kapasitesi 1.4 milyon ton. Batman rafinerisinde daha çok asfalt ve asfalt ham maddesi, LPG, Benzin ve Motorin bileşenleri, Neft, kerosan gibi ürünler üretilmektedir. Özetlersek bu rafinerimizde daha çok ara ürünler üretilmekte işletilmesi için bu ürünler İzmit ve Kırıkkale rafinerilerine gönderilmektedir. Buralarda üretilen benzin ve mazot gibi katma değeri yüksek ürünler tekrar bölgeye getirilip piyasaya verilmektedir. Tüpraş Batman rafinerisi 2006 yılında özelleştirmiştir. Türkiye’de, Koç Grubu’nun kontrolündeki TÜPRAŞ ait 4 petrol rafinerisi var: İzmit, İzmir, Kırıkkale ve Batman. TÜPRAŞ yıllık 28.1 milyon tonluk toplam rafinaj kapasitesine sahip. SOCAR’ın, Türkiye iştiraki Star Rafinerisi de İzmir’de faaliyet gösteriyor. Rafineri, yıllık 10 milyon ton ham petrol işleme kapasitesine sahip. Star Rafinerisi’nde yılda 4.8 milyon ton dizel ve 1.6 milyon ton naftanın yanı sıra jet yakıtı ve LPG gibi petrol ürünlerinin de üretimi gerçekleştiriliyor.

Ersan Petrol de Kahramanmaraş’ta yeni bir rafineri inşa etmeyi planlıyor. EPDK, Kahramanmaraş’a kurulacak yılda 1.4 milyon ton ham petrol işleme kapasitesine sahip Ersan Rafinerisi’ne birkaç yıl önce lisans verdi. İskenderun’da da bir rafineri ve petrol depolama tesisi inşa edilmesi hedefleniyor. Ankara, bu konuda çalışma yapıldığı belirtiliyor. EPDK, rafineri yatırımlarını hızlandıracak önemli bir adım attı. Rafinerici lisansı için gerekli asgari ödenmiş sermaye tutarını 150 milyon TL’den 75 milyon TL’ye çekti. Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği’nde yer alan mevcut düzenleme şöyle:

“Rafinerici, iletim, depolama, işleme, dağıtıcı ve ihrakiye teslimi lisansları için; başvuru sahibi tüzel kişinin; 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri doğrultusunda anonim şirket ya da limited şirket olması ve asgari ödenmiş sermayesinin rafinerici lisansı için 150.000.000 TL, iletim lisansı için 2.000.000 TL, depolama lisansı için 3.000.000 TL, işleme lisansı için 1.500.000 TL, dağıtıcı lisansı için 20.000.000 TL ve faaliyet konusu sadece madeni yağ olanlar hariç ihrakiye teslimi lisansı için 6.000.000 TL olması.”

Bu bilgilendirmelerden sonra gelelim asıl meseleye. Mademki petrol ilimizde mevcut, mademki ortalık çatışmalardan arındırıldı. Mademki Gabarda petrol bulunup çıkarıldı. Mademki Kerkük-Ceyhan boru hattı bölgemizden geçiyor o zaman neden ilimizde yeni ve modern bir rafineri kurulmuyor. Bölgenin kalkınmasına büyük katkı sağlayacak olan böyle bir girişim hem refah düzeyini yükseltecek, hem işsizliği azaltacak, hem de devlete güveni artıracak bir girişim olamaz mı? İşin bir de maliyeti var değil mi? Bir rafinerinin kuruluş maliyeti, çeşitli faktörlere bağlı olarak büyük değişiklik gösterebilir. Örneğin, SOCAR'ın İzmir'de bulunan STAR Rafinerisi'nin maliyeti 6,5 milyar dolar olarak belirtilmiştir.